برگزاری نشست قرآنی با حضور معاون دادستان کل کشور جناب دکتر جاوید نیا حوزه علیمه المهدی (عج) بیدگل مهر 98

برگزاری نشست قرآنی با حضور معاون دادستان کل کشور جناب دکتر جاوید نیا حوزه علیمه المهدی (عج) بیدگل مهر 98

به گزارش خبرنگار حوزه المهدی دکتر جواد جاوید نیا در نشست «رسالت حوزه و فضای مجازی»، در مدرسه علمیه المهدی(عج) آران و بیدگل، به وظیفه همگان در برابر خطرات امروز فضای مجازی اشاره کرد و...

شروع ثبت نامه دوره های تابستانی قرآن و حدیث ویژه طلاب و اساتید حوزه های علمیه سراسر کشور

شروع ثبت نامه دوره های تابستانی قرآن و حدیث ویژه طلاب و اساتید حوزه های علمیه سراسر کشور

دانلود و مشاهده آینه نامه مخصوص اساتید   دانلود و مشاهده آینه نامه مخصوص طلاب

چکیده خطبه های نماز جمعه شهرستان آران و بیدگل /30 فروردین 1398

چکیده خطبه های نماز جمعه شهرستان آران و بیدگل /30 فروردین 1398

امام جمعه آران و بیدگل گفت: مشکلات اقتصادی امروز حاصل بی توجهی و عدم مدیریت درست در کشور است.   آیت الله سیدمحمد موسوی در خطبه های عبادی و سیاسی این هفته نماز جمعه، اظهار کرد: آمریکا...

  • گزارش تصویری راهپیمایی ضد استکباری 13 آبان 99 حوزه علمیه المهدی (عج) بیدگل
  • برگزاری نشست قرآنی با حضور معاون دادستان کل کشور جناب دکتر جاوید نیا حوزه علیمه المهدی (عج) بیدگل مهر 98
  • گزارش تصویری از جلسه افتتاحیه سال تحصیلی 99-98مدرسه علمیه المهدی (عجل الله تعالی فرجه الشريف) بیدگل با محوریت قرآن
  • اردوی یک روزه طلاب حاضر در دروره تابستان 98 حوزه علمیه المهدی (عج) بیدگل
  • ثبت نام دوره مجازی آشنایی و نقد و بررسی فرقه های انحرافی(بهائیت، تصوف، وهابیت ، جریان یمانی) همراه با اعطای گواهی نامه. مخصوص طلاب پایه ششم به بالا
  • دسته عزا و مراسم سوگواری شهادت امام جعفر صادق(علیه السلام) حوزه علمیه المهدی (عج) بیدگل/تابستان 98
  • شروع ثبت نام دوره ارتقایی و تکمیل نواقصی تابستان 98 حوزه علمیه المهدی (عج) بیدگل
  • شروع ثبت نامه دوره های تابستانی قرآن و حدیث ویژه طلاب و اساتید حوزه های علمیه سراسر کشور
  • ثبت نام طرح نظام جامع اندیشه اسلامی مشهد مقدس
  • برگزاری اردوی آموزشی زیارتی عتبات عالیات حوزه علمیه المهدی (عج) بیدگل/اردیبهشت 98
  • چکیده خطبه های نماز جمعه شهرستان آران و بیدگل /30 فروردین 1398
  • برگزاری جشن تکلیف و کلاسهای مسائل شرعی و مشاوره ای برای دانش آموزان شهرستان آران و بیدگل/حوزه علمیه المهدی (عج) بیدگل/فروردین ماه 98

سبک زندگی خانواده، در اسلام

 

 

 

 

سبک زندگی خانوادگی مورد ارزیابی قرار می ‌گیرد. سبک زندگی خانوادگی در آیین اسلام همانند درختی است که ریشه ‌ها و ساقه ‌های آن بینش ‌ها و نگرش ‌های اعضای خانواده و شاخه‌ های آن را وظایف اعضای خانواده تشکیل می ‌دهد. باورها و اندیشه ها که ریشه های سبک زندگی خانوادگی می باشند، نقش اساسی در زندگی خانوادگی دارند که مهم ترین آنها عبارتند از:

1.ایمان به خدا

باور به خدا، همه رفتارها و زندگی خانوادگی را به سوی کسب رضایت خداوند سوق می دهد. فردی که خدا را ناظر و همراه خود و حتّی از رگ گردن خود به خویش نزدیک تر می بیند: «وَ لَقَدْ خَلَقْنَا الْإِنسَانَ وَ نَعْلَمُ مَا تُوَسْوِسُ بِهِ نَفْسُهُ وَ نَحْنُ أَقْرَبُ إِلَیْهِ مِنْ حَبْلِ الْوَرِیدِ ما انسان را آفریدیم و وسوسه های نفس او را می دانیم، و ما به او از رگ قلبش نزدیک تریم»[1]، تلاش می کند تا در برخورد با اعضای خانواده و انجام وظایف خانوادگی، رضایت آنها را جلب نماید. توجّه به عدالت خدا، اینکه هیچ ظلمی را روا نمی دارد و حقّ هیچ مظلومی را ضایع نمی کند، زمینه شناخت دیگری برای مهار رفتاری اعضای خانواده است. هرچه این حالت قوی تر باشد، مشکلات فرد کمتر خواهد بود. توجّه به صفات خداوند، از جمله رحمت و مهربانی گسترده، توانایی نامحدود و...آثار مثبت بر زندگی فرد و جنبه های خانوادگی او بر جا می گذارد و عطوفت و رحمت اعضای خانواده نسبت به هم بیشتر و زمینه پیشگیری و حلّ بسیاری از مشکلات می گردد. بنابراین، توکّل بر خداوند در همه امور زندگی از آثار ایمان به خداوند است که خانواده را در برابر مشکلات یاری می رساند.

2.ایمان به نبوت و امامت

نقش باور به اصل نبوّت و امامت در زندگی خانوادگی به دو بُعد باز می گردد: اوّلین بُعد آن آموزش امور دینی است که مهم ترین آنها شناخت تعالیم دین پس از کلام خداوند، احادیث پیشوایان معصوم (ع) و الگوپذیری ازآنان در ابعاد مختلف زندگی مخصوصاً زندگی خانوادگی است؛ مانند گزینش همسر، مهریّه و جهزیّه، مراسم ازدواج، روش برخورد با فرزندان، با همسر، والدین و...می باشد.

3.اعتقاد به مرگ و معاد

مهم ترین آثار باور به معاد و زندگی پس از مرگ در خانواده این است که اعتقاد به پس از مرگ، خانواده را متوجّه اهداف پایداری می کند که موجب پیوند بیشتر اعضای خانواده می شود. بر این اساس، بر اثر باور نداشتن به معاد، خانواده به کارکردهای محدود زندگی خانوادگی اکتفا می گردد و خانواده در اثر بی هدفی به راحتی به جدایی و انحلال کشیده می شود. اثر دیگر آن است که باور به زندگی پس از مرگ می تواند فرد را در رویارویی با مشکلاتی همانند فقدان عزیزی یا معلولیّت یا مشکلات بسیار شدید اقتصادی در آرامش روانی یاری دهد. سومین اثر اعتقاد به معاد در زندگی خانوادگی، مهارکنندگی و بازدارندگی آن می باشد. باور به معاد و یادآوری عواقب به تعدّی حقوق دیگران، فرد را تا حدّی از رفتارهای نامناسب باز می دارد. در این مورد، قرآن به افراد مؤمن هشدار می دهد که خود و خانواده خویش را از آتشی که هیزم آن سنگ و انسان هاست، حفظ کنند. همچنین در سخنان پیشوایان معصوم (ع) به عواقب بدرفتاری با همسر اشاره شده است.[1]که توجّه فرد به این عواقب ناخوشایند در زندگی اُخروی می تواند آنان را از رفتار نامناسب بازدارد.

سبک زندگی قرآنی و دینی

ازدواج امر مقدّسی است که قرآن برای تشکیل و قداست آن، اهمیّت ویژه ای قائل است و همگان را به این امر فراخوانده، به آن تشویق نموده است؛ چنان که می فرماید: «وَ أَنکِحُوا الْأَیَامَی مِنکُمْ وَ الصَّالِحِینَ مِنْ عِبَادِکُمْ وَ إِمَائِکُمْ إِن یَکُونُوا فُقَرَاءَ یُغْنِهِمُ اللَّهُ مِن فَضْلِهِ وَ اللَّهُ وَاسِعٌ عَلِیمٌ مردان و زنان بی همسر خود را همسر دهید. همچنین غلامان و کنیزان صالح و درستکارتان را. اگر فقیر و تنگدست باشند، خداوند از فضل خود آنان را بی نیاز می سازد؛ خداوند گشایش دهنده و آگاه است»[2] این آیه به همه پدران و والدین تأکید می کند که باید به امر ازدواج دختران و پسران مجرّد همّت گمارند و آنان را دعوت به ازدواج کنند و تنها به دلیل مشکلات از تشکیل خانواده نهراسند، چرا که خداوند وعدة گشایش داده است. همه اولیای دین اسلام (ع) ازدواج را امری مناسب می دانستند، چنان که رسول خدا (ص) در حدیثی می فرماید: «مَا بَنَی فِی الإِسلاَمِ بَنَاءً أَحَبَّ إِلَی اللهِ مِنَ التَّزوِیجِ در اسلام هیچ بنایی محبوب تر از ازدواج نزد خداوند نیست»[3]

از مهم ترین سبک پیشوایان معصوم (ع) در ازدواج و تشکیل خانواده، بی اعتنایی به امور مادّی و تکلّفات و رویارویی آسان و معمولی آنان با ازدواج است، به گونه ای که هم خود به آسانی ازدواج کردند و هم در ترویج فرزندان از تکلّف پرهیز می نمودند.

در مسأله مهریّه و جهیزیّه روش متعادل و معقولی را داشتند، مهریّة حضرت زهرا (س) حدود پانصد درهم بود، که فروخته شد که با بخشی از قیمت آن جهیزیّه ای به شرح ذیل تهیّه گردید: «یک پیراهن، یک روسری بزرگ، یک حولة سیاه خیبری، یک تختخواب ریسمانی، دو عدد تشک که یکی از پشم گوسفند و دیگری از لیف خرما پر شده بود، چهار عدد بالش، یک پردة پشمینه، یک قطعة حصیر و بوریا، یک عدد آسیای دستی، یک طشت مسی، ظرف چرمی، یک مَشک برای آبکشی، یک کاسه برای شیر، یک آفتابه، یک سبوی سبزفام، چندکوزة سفالین»[4] علی (ع) نیز جهت ازدواج چیزهایی به این شرح برای خانة خود تهیّه کرد: «چوبی میان دو دیوار خانه نصب نمود که لباس ها را بر آن بیاویزند. یک پوست گوسفند و یک متّکا که از لیف خرما پوشیده بود و خانه را با مقداری شن نرم فرش کرد»[5]

معیارهای انتخاب همسر

از نکات مورد توجّه قرآن کریم و پیشوایان معصوم (ع) در ازدواج، معیارهای انتخاب همسر است که مهم ترین آنها عبارتند از:

الف)پارسایی و دینداری

دین داری و تقوا از معیارهای مهم در انتخاب همسر است، هر اندازه این ویژگی قوی تر باشد، رعایت حدّ و حدود شرعی کامل تر و پای بند به اصول خانواده بیشتر خواهد بود و هر چه ضعیف تر باشد، به همان اندازه می تواند به استحکام و پایداری خانواده آسیب برساند.

تقوا دارای درجاتی است که کمترین درجه آن انجام واجبات و ترک محرّمات است. دختران و پسران جوان باید بدانند کسی که در برابر خدای جهان و خالق هستی کرنش نکرد و به دستورات او بی اعتنایی نمود، در برابر همسرش کرنش نخواهد کرد و ارزشی برای او قائل نخواهد شد. قرآن می فرماید: «با زنان مشرک ازدواج نکنید تا ایمان بیاورند، قطعاً کنیز با ایمان بهتر از زن مشرک است، هرچند زیبایی او شما را به شگفت آورد و به مردان مشرک زن مدهید تا ایمان بیاورند، قطعاً بردۀ با ایمان بهتر از مرد آزاد مشرک است، هرچند شما را به شگفت آورد، آنان شما را به سوی آتش فرامی خوانند و خدا به فرمان خود[شما را] به سوی بهشت و آمرزش می خواند و آیات خویش را برای مردم روشن می سازد، شاید متذکّر شوید»[6]

هر چند این آیه درباره ازدواج پسران و دختران آزاد مسلمان با دختران و پسران آزاد مشرک است، ولی هشداری است به دختران و پسرانی که گاه سخت شیفته و شیدای جمال و زیبایی ظاهری یا موقعیّت مادّی و اجتماعی دختران و پسران می شوند و ارزش های دینی و معنوی را فدا می سازند و در روایات نیز به مسأله دینداری تأکید شده است. رسول خدا(ص) فرمود: «اگر مردی که اخلاق و دینش را می پسندید، درخواست ازدواج کرد، او را همسر دهید. اگر چنین نکنید، در زمین فتنه و فساد بزرگ پدید آید»[7] نیز فرمود: «با زن به خاطر چهار خصلت ازدواج می شود: به خاطر مال، دین، زیبایی و حسب و نسب خانوادگی، تو به خاطر دین او ازدواج کن».[8]

ب)آراستگی به فضایل اخلاقی

آمار نشان می دهد که یکی از مهم ترین عواملی که همسران را از هم جدا می کند و به طلاق می کشاند، بداخلاقی و بی بهرگی از فضایل اخلاقی است. بنابراین، بهترین راه مقابله با این آسیب، انتخاب همسری خوش اخلاق می باشد و منظور از اخلاق نیک، تنها «خنده رویی» و خوش خُلقی اصطلاحی نیست؛ زیرا خندیدن و. . . در بعضی از مواقع نه تنها مطابق اخلاق نیست، بلکه خلاف اخلاق است و منظور از اخلاق نیک، «صفات و خُلق وخوی های پسندیده از نظر عقل و شرع» می باشد.

قرآن کریم در ماجرای موسی (ع) با دختران شعیب می فرماید: «قَالَتْ إِحْدَاهُمَا یَا أَبَتِ اسْتَأْجِرْهُ إِنَّ خَیْرَ مَنِ اسْتَأْجَرْتَ الْقَوِیُّ الْأَمِینُ یکی از آن دو (دختر) گفت: پدرم! او را استخدام کن؛ زیرا بهترین کسی را که می توانی استخدام کنی، آن کسی است که قوی و امین باشد (و او همین مرد است)».[9] از این آیه استفاده می شود که شخصیّت اخلاقی و رفتاری دختران شعیب و روح فتوّت و جوانمردی، امانت داری، موسای جوان در ازدواج آنان مؤثّر بوده است. در روایات نیز ازدواج با مردان بداخلاق نهی شده است، شخصی می گوید از امام رضا (ع) در نامه ای پرسیدم کسی از خویشاوندانم از دخترم خواستگاری کرده است، امّا او اخلاق بد دارد. امام فرمود: اگر بداخلاق است، با او وصلت نکن».[10] در روایت دیگری از آن حضرت نقل شده است که فرمود: «دختر خود را هرگز به شراب خوار ندهید وگرنه مانند این است که او را به سوی زنا سوق داده باشید».[11]

ج)همتایی و تناسب

ازدواج نوعی ترکیب بین دو انسان و خانواده است، زندگی مشترک، یک پدیده مرکّب است که اجزاء اصلی و اساسی آن، زن و مرد می باشند. هر قدر بین این دو عنصر، هماهنگی، هم فکری، تناسب شخصیّت روحی و اخلاقی و جسمی باشد. این ترکیب، استوارتر، محکم تر، پرثمرتر، شریف تر، لذّت بخش تر و جاودانه تر خواهد بود. قرآن کریم در این مورد می فرماید: «الْخَبِیثَاتُ لِلْخَبِیثِینَ وَالْخَبِیثُونَ لِلْخَبِیثَاتِ وَالطَّیِّبَاتُ لِلطَّیِّبِینَ وَالطَّیِّبُونَ لِلطَّیِّبَاتِ أُوْلَئِکَ مُبَرَّؤُونَ مِمَّا یَقُولُونَ لَهُم مَّغْفِرَةٌ وَرِزْقٌ کَرِیمٌ زنان ناپاک از آنِ مردان ناپاکند و مردان ناپاک نیز به زنان ناپاک تعلّق دارند، و زنان پاک از آنِ مردان پاک، و مردان پاک از آن زنان پاک هستند. اینان از نسبت های ناروایی که (ناپاکان) به آنان می دهند، مبرّا هستند و برای آنان آمرزش (الهی) و روزی پُرارزشی است».[12] که مفسران معتقدند منظور این است که مردان و زنان پاکدامن و مردان آلوده و زنان آلوده، باید با همتای خود ازدواج کنند. همتایی و تناسب دارای ابعاد مختلفی است؛ از جمله همتایی و تناسب دینی و ایمانی، همتایی و تناسب فکری و فرهنگی، همتایی اخلاقی، همتایی جسمی و جنسی، همتایی اقتصادی و سیاسی، اجتماعی، تناسب در زیبایی و خانوادگی، تناسب سنّی و علمی، هماهنگی روحی و روانی.

پی نوشت ها

[1] ق/16

[1] بحار الانوار، مجلسی، ج76، ص220

[2] نور/32

[3] حرّ عاملی، وسایل الشیعه ج 14، ص3

[4] طوسی، امالی، ج1، ص 39

[5] مجلسی، ج 43، ص 114

[6] بقره/ 221

[7] حرّ عاملی، وسایل الشیعه، ج 14،ص 31

[8] همان.

[9] قصص/ 25

[10] بحارالانوار، مجلسی، ج100، ص 235

[11] همان، ج63، ص491

[12] نور/26

 

 

 

 

حوزه علمیه المهدی(عج) : شهرستان آران و بیدگل ، سه راه معین آباد ، خیابان سلیمان صباحی ، خیابان مختص آباد   |   تلفن : ۵۴۷۲۷۲۷۸-۰۳۱   |   فکس : ۵۴۷۲۱۹۸۰   |   کدپستی : ۸۷۴۱۷۴۶۵۵۵   |   almahde@mailfa.org